โรคพาร์กินสัน มีแค่อาการ สั่น จริงหรือไม่
เมื่อเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยเป็นธรรมดาที่โรคภัยไข้เจ็บจะมาเยือนอย่างหลีกเลี่ยงได้ยาก อาการ สั่น จากพาร์กินสันเป็นอีกหนึ่งในโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ มาเริ่มทำความรู้จักและทำความเข้าใจเกี่ยวกับพาร์กินสันไปพร้อมๆกัน โรคพาร์กินสัน(Parkinson’s disease) เป็นความผิดปกติของระบบประสาทส่วนกลาง เนื่องจากการเสื่อมของเซลล์ประสาทบริเวณก้านสมอง (substantia nigra) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ basal ganglion โดยหน้าที่หลักของ substantia nigra คือการสร้างสารโดปามีน (dopaminergic neurotransmitter) และส่งใยประสาท (nigrostiatal fiber) เพื่อทำการหลั่งสารโดปามีน(dopamine) จากการเสื่อมทำให้ปริมาณของ dopamine ลดน้อยลง ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการแสดงต่างๆ ซึ่งแสดงออกทั้งทางการเคลื่อนไหว (motor manifestation) และอาการแสดงอื่นๆ (non-motor manifestation)- อาการทางด้านการเคลื่อนไหว เช่น การเคลื่อนไหวที่ช้า (bradykinesia), การไม่สามารถจะเริ่มต้นการเคลื่อนไหวได้ (akinesia), การเกร็งของกล้ามเนื้อ (rigidity) และการเกิดการสั่นที่รยางค์ (tremor) เป็นต้น • อาการแสดงอื่นๆ(non-motor manifestation) เช่น ปัญหาด้านความคิด ความจำ (cognitive impairment), การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ (mood abnormality) และความผิดปกติของการนอน (sleep abnormality) โดยอาการต่างๆส่งผลให้ผู้ป่วยมีการจำกัดในการทำกิจกรรมต่างๆเข้าสู่สังคมของผู้ป่วย
- อาการสั่น (Resting tremor) มักพบเป็นอาการเริ่มต้น โดยเฉพาะเวลาที่อยู่นิ่งๆ แต่เมื่อเคลื่อนไหวหรือทำกิจกรรมอาการจะลดลง หรือหายไป โดยมากจะพบอาการที่มือและเท้า
- อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ (Rigidity) โดยเฉพาะบริเวณแขน ขา และลำตัว
- เคลื่อนไหวได้ช้าลง (Bradykinesia) ผู้ป่วยจะขาดความกระฉับกระเฉง โดยเฉพาะเมื่อเริ่มต้นเคลื่อนไหว
- การทรงตัวที่ไม่สมดุล (Postural instability)
| ระดับ | อาการ |
| ระดับที่ 1 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายเพียงเล็กน้อยที่แขน ขา เพียงซีกใดซีกหนึ่ง |
| ระดับที่ 1.5 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายเพียงเล็กน้อยที่แขน ขา เพียงชีกใดชีกหนึ่ง รวมถึงความผิดปกติของกล้ามเนื้อลำตัว |
| ระดับที่ 2 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายเพียงเล็กน้อยที่แขน ขา ทั้งสองข้าง แต่ยังไม่ สูญเสียการทรงตัว |
| ระดับที่ 2.5 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายเพียงเล็กน้อยที่แขน ขา ทั้งสองข้าง แต่ยัง สามารถรักษาการทรงตัวได้ หากทดสอบด้วย Pull test |
| ระดับที่ 3 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายปานกลางที่แขน ขา ทั้งสองข้าง ร่วมกับความ ผิดปกติของการควบคุมการทรงตัว |
| ระดับที่ 4 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างมากและต้องได้รับความช่วยเหลือ พอสมควร |
| ระดับที่ 5 | มีความผิดปกติของการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างมาก และมีการใช้ชีวิตอยู่บนเตียงหรือบน รถเข็น |
- ประเมินความสามารถในการทำกิจกรรม ประเมินระยะของโรค และป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจะเกิดขึ้น
- ลดอาการปวดและการตึงตัวของกล้ามเนื้อ ยืดกล้ามเนื้อเพื่อป้องกันกล้ามเนื้อหดรั้ง
- พัฒนาการทำงานของปอดและหัวใจ เช่น การสอนหายใจ, โปรแกรมการออกกำลังกาย
- ออกกำลังกายกล้ามเนื้อ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและความทนทาน
- ฝึกการทรงตัวและการเดิน จากเนื้อหาที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่าโรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease) ไม่ได้มีแค่อาการสั่นอย่างเดียวเท่านั้น แต่มีอาการหลักๆ 4 ประการด้วยกัน คือ อาการสั่น (Resting tremor), อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ (Rigidity), เคลื่อนไหวได้ช้าลง (Bradykinesia), และการทรงตัวที่ไม่สมดุล (Postural instability)
- Keus SHJ, Hendriks, H.J.M, Bloem, B.R., Bredero-Cohen, A.B., de Goede, C.J.T., van Haaren, M. et al. KNGF Guidelines for physical therapy in patients with Parkinson’s disease. Dutch J Phys Ther. 2014; 114(3).
- Martinez-Martin P, Chaudhuri KR, Rojo-Abuin JM, Rodriguez-Blazquez C, Alvarez-Sanchez M, Arakaki T, et al. Assessing the non-motor symptoms of Parkinson’s disease: MDS-UPDRS and NMS Scale. European Journal of Neurology. 2015; 22(1):37-43.
- ReBRAIN at Home กายภาพบำบัดโรคหลอดเลือดสมอง รักษาที่บ้าน
- ReBRAIN Clinic คลินิกฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (วิภาวดี 60)
- Golden Time ศูนย์ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (พักค้าง 24 ชั่วโมง)
เลือกบริการที่เหมาะกับอาการผู้ป่วยเพื่อฟื้นตัวได้เร็วที่สุด — ReBRAIN พร้อมดูแลครบทุกระดับตั้งแต่ทำกายภาพที่บ้านจนถึงฟื้นฟูแบบพักค้าง 24 ชั่วโมง
ต้องการปรึกษาแผนฟื้นฟูหรือประเมินค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ป่วยสโตรก สามารถทักแชทสอบถามทีม ReBRAIN ได้ทันที!