โรค กระดูกพรุน โรคที่ไม่ควรมองข้ามในผู้สูงอายุ
โรคกระดูกพรุน เป็นภาวะโรคที่พบได้ในกลุ่มผู้สูงอายุ คนที่เข้าสู่วัยทอง เป็นต้น ซึ่งโรคกระดูกพรุนเป็นภาวะเสี่ยงที่ทำให้กระดูกหักได้ง่ายขึ้น ซึ่งวันนี้ทาง ReBRAIN จะมาให้ความรู้เกี่ยวกับโรคกระดูกพรุน มีสาเหตุเกิดจากอะไร ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคกระดูกพรุน การรักษาโรคกระดูกพรุน การป้องกันโรคกระดูกพรุน และการรักษาทางกายภาพบำบัดเพื่อป้องกันโรคกระดูกพรุน โรคกระดูกพรุน (Osteoporosis : ออสทีโอโพโลซิส) เป็นโรคที่เกิดจากความหนาแน่นของมวลกระดูกลดลงจนทำให้กระดูกส่วนนั้น บางลง เปราะลง ซึ่งความหนาแน่นของมวลกระดูกลดลงนั้น เกิดขึ้นจากร่างกายดูดซึมแคลเซียมและโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของกระดูกได้น้อยลง ร่วมกับร่างกายเกิดภาวะที่เซลล์สร้างกระดูก(คอยทำหน้าที่สร้างกระดูกใหม่ในส่วนที่สึกหรอ) ทำงานได้น้อยกว่าเซลล์ที่สลายกระดูก(คอยทำหน้าที่สลายกระดูกที่เสื่อมสภาพ) ซึ่งโรคกระดูกพรุนเป็นภาวะเสี่ยงที่ทำให้กระดูกหักได้ง่ายขึ้น เช่น จากการล้ม, การกระแทก เป็นต้น ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคกระดุกพรุน ได้แก่ 1.อายุที่มากขึ้น (มากกว่า 50 ปีขึ้นไป) 2. เพศหญิงจะมีโอกาสเกิดโรกระดูกพรุนได้มากกว่าเพศชาย 3. คนผิวขาว จากงานวิจัยจะพบว่า คนผิวขาวจะมีโอกาสเกิดโรคกระดูกพรุนได้สูงกว่ากลุ่มคนอื่นๆ 4. พันธุกรรม ถ้ามีญาติหรือคนในครอบครัวมีประวัติโรคกระดูกพรุน จะมีปัจจัยเสี่ยงที่เป็นได้เช่นกัน 5. คนที่มีรูปร่างผอม หรือมีน้ำหนักตัวไม่เกิน 57.6 กิโลกรัม 6. การไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย 7. การใช้ยาบางตัวที่ไปมีผลกับการดูดซึมของแคลเซียม เช่น กลุ่มยากันชัก, กลุ่มยาสเตียลอยด์, ยาในกลุ่มรักษาโรคต่อมไทรอยด์, อินซูลิน (ยาลดระดับน้ำตาลในเลือด), กลุ่มยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด เป็นต้น 8. กลุ่มคนที่สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ 9. อาการพร่องวิตามินดีและพร่องแคลเซียมในเลือด การรักษาโรคกระดูกพรุนในทางการแพทย์ แพทย์จะพิจารณาให้ยาที่เกี่ยวกับการยับยั้งการทำงานของเซลล์ที่สลายกระดูก เพิ่มการดูดซึมของแคลเซียม ลดปริมาณแคลเซียมที่อยู่กระแสเลือด เป็นต้น หรือแพทย์จะพิจารณาการให้ฮอร์โมนบางตัว เช่น เอสโทรเจน ในผู้หญิง เพื่อให้ระดับฮอร์โมนเพิ่มมากขึ้น เพิ่มการดูดซึมแคลเซียมเข้าสู่กระดูก สำหรับการรักษาทางกายภาพบำบัด จะเน้นในเรื่องของการออกกำลังกายแบบมีแรงต้านเป็นหลักทั้งส่วนแขนและขา เช่น ออกกำลังกายโดยใช้ถุงทรายเป็นแรงต้านหรือใช้ยางยืดเป็นแรงต้าน, การปั่นจักรยานแบบมีแรงต้าน, ธาราบำบัดร่วมกับใช้อุปกรณ์ถ่วงในน้ำ เป็นต้น และเน้นในเรื่องของการฝึกทรงตัวของร่างกาย ให้สามารถทรงท่าอยู่ได้ เพื่อป้องกันภาวะล้ม เช่น 1. การฝึกทรงท่าขณะยืนอยู่นิ่งหรือทรงท่าขณะยืนโดยมีการเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น เอื้อมแตะวัตถุทิศทางต่างๆ 2. การฝึกทรงท่าบนพื้นผิวที่แตกต่างกัน เช่น พื้นราบแข็ง,พื้นราบนิ่ม,พื้นแข็งที่มีผิวขรุขระ และ พื้นนิ่มที่มีผิวขรุขระ เป็นต้น 3.การฝึกทรงท่าในกิจกรรมขณะเดิน เช่น เดินในท่าแคบ, เดินต่อส้นเท้า, เดินด้านข้าง, เดินถอยหลัง,เดินซิกแซกและเดินขึ้นลงทางต่างระดับ จะเห็นได้ว่าโรคกระดูกพรุนสามารถเกิดขึ้นได้ และพบได้บ่อยในผู้สูงอายุเพศหญิง ดังนั้นการป้องกันก่อนเกิดโรคกระดูกพรุนจะที่ดีที่สุด คือ รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีสูง, หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่, หลีกเลี่ยงการรับประทานเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์, หลีกเลี่ยงการใช้ยาที่มีผลต่อการดูดซึมแคลเซียมเป็นระยะเวลานาน และ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งการรักษาทางกายภาพบำบัด จะเน้นในเรื่องของการออกกำลังกายแบบมีแรงต้านในผู้สูงอายุ ทั้งกล้ามเนื้อแขนและขา การฝึกการทรงตัวในท่ายืนและเดินของผู้สูงอายุทั้งขณะอยู่นิ่งและมีการเคลื่อนไหว เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกระดูกและกล้ามเนื้อ รวมทั้งช่วยป้องกันไม่ให้เกิดภาวะเสี่ยงล้ม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะกระดูกหักจากการล้ม เอกสารอ้างอิง Compston JE, McClung MR, Leslie WD. Osteoporosis. Lancet. 2019;393(10169):364-76. Porter JL, Varacallo M. Osteoporosis. StatPearls. Treasure Island (FL)2022.- ReBRAIN at Home กายภาพบำบัดโรคหลอดเลือดสมอง รักษาที่บ้าน
- ReBRAIN Clinic คลินิกฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (วิภาวดี 60)
- Golden Time ศูนย์ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (พักค้าง 24 ชั่วโมง)
เลือกบริการที่เหมาะกับอาการผู้ป่วยเพื่อฟื้นตัวได้เร็วที่สุด — ReBRAIN พร้อมดูแลครบทุกระดับตั้งแต่ทำกายภาพที่บ้านจนถึงฟื้นฟูแบบพักค้าง 24 ชั่วโมง
ต้องการปรึกษาแผนฟื้นฟูหรือประเมินค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ป่วยสโตรก สามารถทักแชทสอบถามทีม ReBRAIN ได้ทันที!