วิธีดูแลอาการ ฟกช้ำ ดำเขียว บรรเทาอาการปวดบวมอย่างถูกวิธี

ในการดูแลผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ กิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การเคลื่อนย้ายตัว การเปลี่ยนท่าทาง การพายืน หรือการพาเดิน ล้วนมีความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุเล็ก ๆ น้อย ๆ ได้ตลอดเวลา หลายครั้งที่เรามักพบรอยฟกช้ำโดยไม่ทราบสาเหตุ ปรากฏขึ้นบนผิวหนังของผู้ป่วย หรือแม้กระทั่งตัวผู้ดูแลเองก็อาจเกิดแผลฟกช้ำ จากการกระแทกในระหว่างวันโดยไม่ทันระวัง

เมื่อเกิดการบาดเจ็บขึ้นแล้ว การปฐมพยาบาลอย่างถูกวิธีภายใน 48 ชั่วโมงแรก คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยควบคุมไม่ให้รอยช้ำขยายวงกว้างและลดระยะเวลาการฟื้นตัวให้เร็วขึ้น

กลไกของแผลฟกช้ำ และอาการที่ต้องสังเกต

อาการฟกช้ำเกิดจากการที่เส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังแตกออกเนื่องจากแรงกระแทก ทำให้เลือดซึมออกมาสะสมอยู่ใต้เนื้อเยื่อ โดยอาการจะแสดงออกตามระยะเวลาและความรุนแรง ดังนี้

สีของผิวหนังเปลี่ยนไป:ในช่วงแรกผิวอาจมีสีแดง จากนั้นจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีเขียว ม่วง น้ำเงิน และกลายเป็นสีเหลืองน้ำตาลเมื่อแผลเริ่มหายดี
ความรู้สึกอุ่นและปวดอักเสบ:บริเวณแผลจะมีความรู้สึกอุ่นขึ้นเนื่องจากกระบวนการอักเสบของร่างกาย มีอาการปวดตุ้บ ๆ เมื่อสัมผัส
อาการบวม:หากเป็นการกระแทกที่รุนแรง ของเหลวและเลือดจะรวมตัวกันจนเกิดอาการบวมโนร่วมด้วย

ข้อควรระวังวิกฤต: กลุ่มเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

การดูแลรอยฟกช้ำในผู้ป่วยบางกลุ่ม จำเป็นต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน:

1. ผู้ป่วยที่ทานยาต้านเกล็ดเลือด หรือมีโรคเลือดประจำตัว

สำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ กลไกการแข็งตัวของเลือดจะทำงานช้ากว่าปกติ หากเกิดแผลกระแทกเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดการไหลเวียนของเลือดใต้ผิวหนังปริมาณมาก และเลือดออกไม่หยุดได้ง่าย

2. ห้ามหนีบ นวด หรือคลึง แผลฟกช้ำเด็ดขาด

ความเชื่อผิด ๆ ที่ว่าให้รีบนวดคลึงเพื่อล้างเลือดคั่ง เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำในระยะแรก เนื่องจากการนวดจะไปกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ยิ่งทำให้เส้นเลือดฝอยที่ฉีกขาดอยู่แล้วมีเลือดไหลออกมามากขึ้น ส่งผลให้เนื้อเยื่ออักเสบรุนแรง บวม และปวดระบมกว่าเดิม

วิธีดูแลอาการฟกช้ำ ดำเขียว ด้วยหลักเทคนิคการแพทย์ (R.I.C.E.)

เมื่อเกิดอาการบาดเจ็บ ฟกช้ำ หรือบวมแดง แนะนำให้ปฏิบัติตามหลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้นเพื่อประสิทธิภาพในการรักษาที่ดีที่สุด

[ประคบเย็นทันที] ➔ [ใช้ผ้ายืดพันลดบวม] ➔ [ยกอวัยวะนั้นให้สูง]

Rest (การพัก):หยุดใช้งานอวัยวะส่วนที่ได้รับบาดเจ็บทันที เพื่อลดการกระแทกซ้ำ
Ice (การประคบเย็น): ให้รีบประคบเย็นทันทีโดยใช้เจลประคบหรือน้ำแข็งห่อผ้า ประคบครั้งละ 15-20 นาที ความเย็นจะช่วยให้หลอดเลือดหดตัว ลดการไหลเวียนของเลือดมายังบริเวณที่บาดเจ็บ ช่วยบรรเทาอาการปวด บวม และอักเสบได้อย่างดีเยี่ยม
Compression (การพันรัด):หากแผลมีอาการบวมมาก ให้ใช้ผ้ายืด (Elastic Bandage) พันรอบ ๆ บริเวณนั้นอย่างพอดี (ไม่แน่นจนเกินไป) เพื่อช่วยบีบไล่ของเหลวที่คั่งค้างและลดอาการบวม
Elevation (การยกสูง):พยายามยกอวัยวะส่วนที่ฟกช้ำให้สูงกว่าระดับหัวใจ โดยเฉพาะเวลานอน เพื่อกระตุ้นให้เลือดและของเหลวไหลเวียนกลับสู่ระบบส่วนกลางได้ง่ายขึ้น ลดแรงดันบริเวณแผล

สัญญาณอันตราย (Red Flags) ที่ควรไปพบแพทย์

แม้ว่ารอยฟกช้ำส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่หากพบอาการเหล่านี้นั่นอาจเป็นสัญญาณของกระดูกหัก หรือเนื้อเยื่อภายในฉีกขาดรุนแรง

อาการปวดบวมรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ แม้จะประคบเย็นแล้ว
รอยช้ำขยายใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็วผิดปกติ
ขยับเขยื้อนอวัยวะส่วนนั้นไม่ได้เลย
รอยฟกช้ำเกิดขึ้นเองตามร่างกายหลายจุดโดยไม่ได้เกิดอุบัติเหตุหรือแรงกระแทกใด ๆ

การจัดสิ่งแวดล้อมภายในบ้านให้ปลอดภัย ไม่มีสิ่งกีดขวาง และการเรียนรู้วิธีเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างถูกวิธี จะเป็นแนวทางป้องกันที่ดีที่สุดเพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุซ้ำ ๆ ทั้งต่อตัวผู้ป่วยและผู้ดูแลเอง

เพื่อให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) และครอบครัวเลือกบริการที่เหมาะกับอาการและความพร้อมของผู้ป่วยมากที่สุด ReBRAIN จึงพัฒนาระบบการดูแล 3 รูปแบบที่ตอบโจทย์ทุกระดับอาการ

เลือกบริการที่เหมาะกับอาการผู้ป่วยเพื่อฟื้นตัวได้เร็วที่สุด — ReBRAIN พร้อมดูแลครบทุกระดับตั้งแต่ทำกายภาพที่บ้านจนถึงฟื้นฟูแบบพักค้าง 24 ชั่วโมง

How to take care of bruises from unexpected injuries

Bruises Caring for the patient requires mobility. Changing posture, standing, walking, both the patient and the caregiver may suffer multiple injuries. Due to bumps or injuries during the day Even caretakers can suffer from unforeseen injuries. How to do basic care? Need to be careful Let’s solve the problem in this article.

When a bruise occurs, the skin may appear red, green, or purple depending on the severity of the injury. Bumps that occur The skin becomes warm due to inflammation. There is a throbbing pain in the area of the wound, and if the injury is severe, swelling may occur as well.

In patients taking antiplatelet drugs Having underlying diseases related to blood diseases Be careful with bruised skin, additional bleeding may occur if not careful. Be careful when massaging the bruised wound, as this can increase the inflammation and increase pain from increasing blood flow.

อ้างอิง

Hing, W., Lopes, J., Hume, P. A., & Reid, D. A. (2011). Comparison of multimodal physiotherapy and” RICE” self-treatment for early management of ankle sprains. New zealand journal of physiotherapy, 39(1), 13.
Kellett, J. (1986). Acute soft tissue injuries–a review of the literature. Medicine and science in sports and exercise, 18(5), 489-500.
Bleakley, C., McDonough, S., & MacAuley, D. (2004). The use of ice in the treatment of acute soft-tissue injury: a systematic review of randomized controlled trials. The American journal of sports medicine, 32(1), 251-261.

อ่านบทความเพิ่มเติมที่นี่

FACEBOOK :: ReBRAIN