สมองเสื่อม ภัยร้ายในผู้สูงอายุ
สมองเสื่อม กับผู้สูงอายุ ปัจจุบันประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแบบเต็มรูปแบบ จากข้อมูลประชากรของประเทศไทยปี 2558 จำนวนประชากรในประเทศไทยอยู่ที่ 65,203,979 คน เป็นผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป 10,569,021 คน หรือ คิดเป็นร้อยละ 16.2 ของประชากรทั้งหมด หรือคิดอัตราส่วนเป็นประชากรไทย 100 คน จะมีผู้สูงอายุ 16 คน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งแน่นอนว่าอายุที่เพิ่มมากขึ้นประสิทธิภาพของการทำงานของร่างกายและอวัยวะต่าง ๆ ย่อมเสื่อมถอยลง ส่งผลให้ผู้สูงอายุไทยย่อมมีโรคประจำตัว โดยจากข้อมูลพบว่ากลุ่มโรคที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุได้แก่ โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคสมองเสื่อม เป็นต้น โรคสมองเสื่อม (Dementia) เป็นโรคที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยความชุกคิดเป็นร้อยละ 2-4 ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี โดยมีความชุกเพิ่มขึ้นอีก 2 เท่า เมื่อมีอายุเพิ่มขึ้นทุก ๆ 5 ปี กลุ่มโรคที่พบบ่อย คือ โรคอัลซไฮเมอร์ (Alzheimer’s disease) คิดเป็นร้อยละ 65 ของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมทั้งหมด แม้ว่าโรคนี้จะไม่สามารถป้องกัน และไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ญาติหรือผู้ดูแลก็ควรเข้าใจในตัวโรคหรือตัวผู้ป่วย เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ป่วยได้อย่างถูกวิธี สาเหตุที่แท้จริงของโรคสมองเสื่อมยังไม่ทราบว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร แต่จากการศึกษาในขณะนี้เชื่อว่าปัจจัยเสี่ยงคือ อายุที่มากขึ้น ยิ่งอายุมากยิ่งมีโอกาสเป็นมาก พบว่าร้อยละ 25 ของผู้ป่วยอายุ 85 ปีที่เป็นโรคนี้อายุเป็นปัจจัยที่ได้รับการยืนยันมากที่สุด ส่วนปัจจัยอื่น ๆ เช่น โรคประจำตัว การทานยา การใช้ชีวิตที่ร่างกายไม่ค่อยได้ขยับตัว เป็นเพียงตัวกระตุ้นให้เกิดพยาธิสภาพ การดำเนินของตัวโรคอาการจะเริ่มเป็นตอนอายุ 65 ปี แต่บางรายอาจเร็วกว่านั้น สามารถแบ่งอาการได้ 3 ระยะ- ระยะแรกอาการเริ่มเป็นใหม่ ๆ จะมีอาการขี้ลืมโดยเฉพาะความจำระยะสั้น และสูญเสียสมาธิ แต่ยังสามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้ปกติ ในระยะนี้การดำเนินโรคจะค่อยเป็นค่อยไป
- ระยะที่สองอาการทรุดลงในช่วงระยะ 1-3 ผู้ป่วยจะปีมีปัญหาเรื่องวันเวลาสถานที่ และอาจหลงทางกลับบ้านไม่ถูก ลืมชื่อญาติสนิท หวาดระแวง หลงผิด (delusions) ประสาทหลอน (hallucinations) สับสน โดยเฉพาะกลางคืนอาจไม่นอนทั้งคืน จะออกนอกบ้าน และมีพฤติกรรมก้าวร้าว หงุดหงิด (frustration) โกรธง่าย และวิตกกังวล (anxiety) บางคนก็กลับเปลี่ยนไปเป็นไม่สนใจสิ่งแวดล้อม
- ระยะที่สามเมื่อเวลาผ่านไปอีก 2-3 ปี อาการจะยิ่งทรุดหนัก ความจำแย่ลงมาก (amnesia) จำญาติไม่ได้ เคลื่อนไหวช้าลง ไม่ค่อยยอมเดิน หรือเดินก็เหมือนก้าวขาไม่ออก (gait disturbance) ลังเล ทำกิจวัตรประจำวันด้วยตนเองไม่ได้ พูดน้อยลง ไม่เป็นประโยค ที่สุดก็ไม่พูดเลย (aphasia) กลั้นปัสสาวะและอุจจาระไม่ได้ (urinary and fecal incontinence) ต้องมีคนดูแลตลอด 24 ชั่วโมง ผู้ป่วยจะเสียชีวิตในเวลา 2-10 ปี โดยเฉลี่ย 10 ปี ด้วยโรคแทรกซ้อน เช่น ติดเชื้อจากปอดบวม หรือแผลกดทับ
- ภก.ปริญญา ปั้นพล. Alzheimer’s disease (AD). บทความวิชาการสำหรับการศึกษาต่อเนื่องสถานเสาวภาสภากาชาดไทย. 1 กันยายน 2562 อ่านบทความเพิ่มเติมที่นี่ FACEBOOK :: ReBRAIN
- ReBRAIN at Home กายภาพบำบัดโรคหลอดเลือดสมอง รักษาที่บ้าน
- ReBRAIN Clinic คลินิกฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (วิภาวดี 60)
- Golden Time ศูนย์ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองครบวงจร (พักค้าง 24 ชั่วโมง)
เลือกบริการที่เหมาะกับอาการผู้ป่วยเพื่อฟื้นตัวได้เร็วที่สุด — ReBRAIN พร้อมดูแลครบทุกระดับตั้งแต่ทำกายภาพที่บ้านจนถึงฟื้นฟูแบบพักค้าง 24 ชั่วโมง
ต้องการปรึกษาแผนฟื้นฟูหรือประเมินค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ป่วยสโตรก สามารถทักแชทสอบถามทีม ReBRAIN ได้ทันที!